دوست یابی و آیین آن در اسلام

اگر برمبنای سفارشات دین عمل گردد قطعاً به سعادت دتیا و آخرتش کمک خواهد کرد و الا اگر راه اشتباه طی شود، شقاوت دنیا و آخرت گریبان او را خواهد گرفت.
در قرآن آیات متعدد آمده است که سرنوشت انتخاب دوست را گزارش میدهد اینک نمونه هایی از آن ها را در مقاله زیر میخوانیم:

« آیین دوست یابى»

 وَ یَوْمَ یَعَضُّ الظَّالِمُ عَلَى‏ یَدَیْهِ یَقُولُ یَا لَیْتَنِى اتَّخَذْتُ مَعَ الرَّسُولِ سَبِیلاً * یَا وَیْلَتَى‏ لَیْتَنِى لَمْ أَتَّخِذْ فُلَاناً خَلِیلاً * لَقَدْ أَضَلَّنِى عَنِ الذِّکْرِ بَعْدَ إِذْ جَآءَنِى وَکَانَ الشَّیْطَانُ لِلْإِنسَانِ خَذُولاً  (فرقان، 27 - 29)

 و روزى که ستمکار (مشرک) دو دست خود را (از روى حسرت) به دندان‏مى‏گزد و مى‏گوید: اى کاش با پیامبر همراه مى‏شدم. اى واى بر من! کاش فلانى را دوست خود نمى‏گرفتم. رفیق من بعد از آن که حقّ از طرف خدا براى من آمد، مرا گمراه ساخت. و شیطان هنگام امید، انسان را رها مى‏کند.

 اسلام براى دوستى و انتخاب دوست، سفارش‏هاى زیادى دارد و دوستى با افرادى را تشویق و از دوستى با افرادى نهى کرده است. برخى از عنوان‏هاى فرعى موضوع «دوست و دوستى» به این شرح است:

راه‏هاى شناخت دوست، مرزهاى دوستى، ادامه‏ى دوستى، قطع دوستى، انگیزه‏هاى دوستى، آداب معاشرت با دوستان و حقوق دوست که براى هر یک آیات و روایات بسیارى است و ما به گوشه‏اى از آنها اشاره مى‏کنیم:

 * اگر در شناخت کسى به تردید افتادید، به دوستانش بنگرید که چه افرادى هستند. «فانظروا الى خُلَطائه»(1)

 * تنهایى، از رفیق بد بهتر است.(2)

 * از پیامبرصلى الله علیه وآله پرسیدند: بهترین دوست کیست؟ فرمود: کسى‏که دیدارش شما را به یاد خدا بیندازد، و گفتارش به علم شما بیفزاید و کردارش یاد قیامت را در شما زنده کند.(3)

 * حضرت على‏علیه السلام فرمود: هنگامى که قدرتت از بین رفت، رفقاى واقعى تو از دشمنان شناخته مى‏شوند.(4)

 * حضرت على‏علیه السلام فرمود: رفیق خوب، بهترین فامیل است.(5)

 * در حدیث آمده است: دوستت را در مورد غضب، درهم، دینار و مسافرت آزمایش کن. اگر در این آزمایش‏ها موفّق شد، دوست خوبى است.(6)

در شعر شاعران نیز درباره‏ى دوست و دوستى، بسیار سخن به میان آمده و به معاشرت و همنشینى با دوستان خوب بسیار سفارش شده است؛

 همنشین تو از تو به باید

تا تو را عقل و دین بیفزاید

و از همنشینى با دوستان بد مذمّت شده است، رفیق بد به مار خوش خط و خالى تشبیه شده است که زهرى کشنده در درون دارد؛

 تا توانى مى‏گریز از یار بد

یار بد بدتر بود از مار بد

 مار بد تنها تو را بر جان زند

یار بد بر جان و بر ایمان زند

 یا دوست بد به ابر تیره‏اى تشبیه شده است که خورشید با آن عظمت را مى‏پوشاند؛

 با بدان منشین که‏ صحبت بد

گرچه پاکى تو را پلید کند

 آفتاب بدین بزرگى را

پاره‏اى ابر ناپدید کند

--------------------------------------------------------------------------------

1) بحار، ج‏74، ص 197.

2) بحار، ج 77، ص 173.

3) تفسیر قرطبى.

4) غرر الحکم.

5) غررالحکم.

6) بحار، ج 74، ص‏180.

 

/ 0 نظر / 117 بازدید